Er zijn twee soorten hulp vragen: de gewone — waar is het station, hoe werkt dit apparaat — en de zeldzame, waarin er echt iets mis is. Voor allebei is één zinsbouw en een klein lijstje genoeg.

Het patroon dat tien vragen dekt

… wa doko desu ka — «waar is …?»
U vult vooraan één woord in en de zin is klaar. Dit is de meest rendabele constructie die u kunt leren.
| Woord | Vraag |
|---|---|
| toire | Waar is het toilet? |
| eki | Waar is het station? |
| deguchi | Waar is de uitgang? |
| kūkō | Waar is de luchthaven? |
| hoteru | Waar is het hotel? |
| ATM | Waar is een geldautomaat? |
| byōin | Waar is het ziekenhuis? |
| konbini | Waar is een avondwinkel? |
Begin altijd met sumimasen om aandacht te vragen. Dan het patroon. Meer heeft u niet nodig.
Het probleem van het antwoord
Hier zit de eerlijke kanttekening: u verstaat het antwoord waarschijnlijk niet. Een vlotte routebeschrijving in het Japans is voor een beginner onverstaanbaar, en dat is niet erg — maar het maakt de vraag half nutteloos.
Drie manieren om dat op te lossen:
Houd uw telefoon erbij. Kaart open, punt aangewezen. De vraag wordt dan «is dit die kant op?» en het antwoord een gebaar.
Vraag om wijzen in plaats van uitleggen. Michi o oshiete kudasai — «wijs mij de weg alstublieft».
Verwacht dat men meeloopt. Dit gebeurt vaker dan u denkt: mensen brengen u naar de plek in plaats van hem te beschrijven. Bedank dan met arigatō gozaimasu en een buiging — zie groeten en bedanken.
Als u het niet begrijpt
Vier zinnen die u uit elke impasse halen:
| Zin | Betekenis |
|---|---|
| wakarimasen | Ik begrijp het niet |
| eigo o hanasemasu ka | Spreekt u Engels? |
| mō ichido onegaishimasu | Nog een keer alstublieft |
| yukkuri onegaishimasu | Langzamer alstublieft |
Die laatste twee zijn onderschat. «Langzamer» levert vaak meer op dan overschakelen naar Engels, want veel Japanners begrijpen meer Engels dan ze durven spreken.
En één woord dat u vaker nodig heeft dan u denkt: daijōbu desu. Het betekent «het is in orde» en doet dienst als beleefd nee — bij een aanbod dat u niet wilt, bij een tasje in de winkel, bij hulp die u niet nodig heeft. Nee zeggen zonder het woord nee is in Japan de norm; waarom, staat in Japanse cultuur begrijpen.
Als er echt iets is

Japan is veilig, maar ongelukken, ziekte en aardbevingen bestaan. Deze drie nummers zijn gratis en werken vanaf elke telefoon.
| Nummer | Waarvoor |
|---|---|
| 110 | Politie |
| 119 | Brandweer én ambulance |
| 050-3816-2787 | Japan Visitor Hotline — 24 uur per dag, het hele jaar, in het Engels |
Dat derde nummer is het nuttigste voor een bezoeker en het minst bekend. Het is de hotline van de nationale toeristenorganisatie, bereikbaar in het Engels, Chinees en Koreaans, en niet alleen voor spoed: ook bij ziekte, verlies van bezittingen, natuurrampen of gewone reisvragen. Vanuit het buitenland belt u +81-50-3816-2787.
Zet het in uw telefoon voor u vertrekt. Het moment waarop u het nodig heeft, is niet het moment om het op te zoeken.
De zinnen erbij
| Zin | Betekenis |
|---|---|
| tasukete | Help |
| kyūkyūsha o yonde kudasai | Bel een ambulance |
| byōin wa doko desu ka | Waar is het ziekenhuis? |
| keisatsu o yonde kudasai | Bel de politie |
| guai ga warui desu | Ik voel me niet goed |
| itai desu | Het doet pijn |
Alle zes staan met kana en uitspraak in de categorie noodgeval van ons zinnenboek.
Het kōban
Een instituut dat in Nederland geen tegenhanger heeft en dat u moet kennen: het kōban (交番) is een politiepost ter grootte van een kiosk, en er staan er duizenden — bij stations, op kruispunten, in winkelstraten.
U kunt er binnenlopen zonder aanleiding. Kōban-agenten doen in de praktijk vooral drie dingen: de weg wijzen, gevonden voorwerpen beheren en kleine zaken afhandelen. Bent u verdwaald of kwijtgeraakt, dan is dit het adres — en er hangt vrijwel altijd een gedetailleerde buurtkaart.
Iets verloren? Dat is in Japan opmerkelijk vaak op te lossen. Gevonden voorwerpen worden systematisch ingeleverd, en portemonnees met inhoud komen er geregeld terug. Meld het bij het dichtstbijzijnde kōban of, in een station, bij het stationsloket.
Bij een aardbeving
Kort, want de kans is klein maar niet nul, en u wilt het niet ter plekke uitzoeken.
- Binnen blijft u binnen. Onder een tafel, weg van ramen en kasten. Naar buiten rennen is gevaarlijker dan blijven.
- Volg het personeel. In hotels, winkels en stations is iedereen getraind.
- Uw telefoon waarschuwt u. Japanse toestellen krijgen een noodwaarschuwing enkele seconden voor de schok. Buitenlandse toestellen niet altijd — er zijn gratis apps van de overheid die dit alsnog doen. Installeer er een voor u gaat.
- Evacuatieplaatsen zijn aangegeven met borden en staan op elke kaartapp. Ze zijn meestal scholen en parken.
Wat u vooraf regelt
Drie dingen die de kans dat u hulp nodig heeft flink verkleinen:
Het adres van uw hotel in het Japans — als schermafbeelding. Een taxichauffeur die uw uitspraak niet plaatst, leest het meteen.
Een vertaalapp met offline pakket. De cameravertaling voor menukaarten en bordjes is opmerkelijk goed geworden.
Een verzekering die buiten Europa dekt. Japanse zorg is uitstekend en duur; dit is de enige post waar echt geld mee gemoeid kan zijn. Zie wat u vóór vertrek moet regelen.