Japan heeft zestien nationale feestdagen — meer dan Nederland en België. Maar het aantal zegt weinig. Wat het jaar werkelijk vormgeeft zijn drie periodes waarin het hele land tegelijk vrij neemt, en twee maanden waarin niemand vrij is.
Voor wie een reis plant is dat het bruikbare inzicht: niet welke dagen rood zijn, maar wanneer honderd miljoen mensen tegelijk in de trein zitten.
De drie drukke periodes
Nieuwjaar (eind december tot begin januari)
Oshōgatsu is wat Kerstmis bij ons is: de belangrijkste familieperiode van het jaar. Men reist naar het geboortehuis, eet osechi uit gelakte doosjes, en gaat in de eerste dagen naar een schrijn of tempel voor hatsumōde — het eerste bezoek van het jaar.
Wat een bezoeker merkt: veel restaurants, winkels en musea zijn dicht, ongeveer van 29 december tot 3 januari. Grote ketens en warenhuizen niet, maar het familiebedrijf om de hoek wel. Het is de enige periode waarin Japan echt op slot gaat.
Het is tegelijk een bijzonder moment om er te zijn — steden zijn stil, schrijnen zijn vol, en de sfeer lijkt op niets anders in het jaar. Wie het doet, boekt vooruit en rekent op gesloten deuren.
Golden Week (eind april tot begin mei)
Vier nationale feestdagen dicht op elkaar: 29 april (Shōwa-dag), en 3, 4 en 5 mei (Grondwetdag, Dag van het Groen en Kinderdag). Wie er een paar vrije dagen tussen legt, heeft ruim een week.
Dit is de drukste reisperiode van het jaar. Shinkansen volgeboekt, hotelprijzen omhoog, bezienswaardigheden overvol. Vermijd hem als u kunt; en als u er middenin zit, reis dan zo min mogelijk en blijf op één plek.
Obon (midden augustus)
Het boeddhistische feest waarbij de voorouders geacht worden terug te keren naar het huis van de familie. Er wordt schoongemaakt, gebeden, gedanst — de bon odori — en op grote schaal gereisd naar het geboortedorp.
Belangrijk detail: Obon is geen officiële feestdag. De kalender is die week gewoon wit. Toch neemt half het land vrij, en de treinen zitten even vol als tijdens Golden Week. Wie alleen naar de lijst met nationale feestdagen kijkt, mist deze piek volledig.
De drukste reisweek van het Japanse jaar staat niet in de wet. Obon is gewoonte, geen vrije dag — en dat maakt hem juist zo makkelijk over het hoofd te zien.
Het gat in elke feestdagenkalender
De zestien nationale feestdagen
| Maand | Dag | Naam |
|---|---|---|
| Januari | 1 | Nieuwjaarsdag |
| Januari | 2e maandag | Dag van de volwassenwording |
| Februari | 11 | Dag van de stichting van de natie |
| Februari | 23 | Verjaardag van de keizer |
| Maart | rond 20 | Lente-equinox |
| April | 29 | Shōwa-dag |
| Mei | 3 | Grondwetdag |
| Mei | 4 | Dag van het Groen |
| Mei | 5 | Kinderdag |
| Juli | 3e maandag | Dag van de Zee |
| Augustus | 11 | Dag van de Berg |
| September | 3e maandag | Dag van de ouderen |
| September | rond 23 | Herfst-equinox |
| Oktober | 2e maandag | Sportdag |
| November | 3 | Cultuurdag |
| November | 23 | Dankdag voor de arbeid |
Drie dingen vallen op aan deze lijst.
Juni en december hebben geen enkele feestdag. Dat is de reden dat juni een aantrekkelijke reismaand is ondanks het regenseizoen: het is rustig, en het blijft rustig.
Veel dagen zijn maandagen. Sinds de invoering van het zogeheten Happy Monday-systeem zijn verschillende feestdagen verplaatst naar een maandag, om lange weekenden te maken. Dat betekent ook dat hun datum jaarlijks verschuift.
De equinoxen liggen niet vast. Lente- en herfstequinox worden astronomisch bepaald en officieel pas het jaar tevoren vastgesteld. Ze vallen op 20 of 21 maart en op 22 of 23 september.
De regel die verwarring geeft
Valt een nationale feestdag op een zondag, dan schuift de vrije dag naar de eerstvolgende werkdag — doorgaans de maandag. Die vervangende dag heet furikae kyūjitsu.
Er is nog een tweede regel: valt er één gewone werkdag tussen twee feestdagen, dan wordt ook die dag vrij. Dat is de mechaniek die Golden Week in sommige jaren tot een aaneengesloten blok maakt en in andere jaren tot twee losse stukken.
Praktisch gevolg: controleer de kalender van het specifieke jaar. Twee opeenvolgende jaren zien er verschillend uit, en de verschuivingen bepalen precies hoe druk het wordt.
Feesten die geen vrije dag zijn
Een groot deel van het Japanse jaar bestaat uit vieringen zonder vrije dag. Ze zijn voor een bezoeker vaak interessanter dan de officiële feestdagen, omdat er iets te zien is.
- Setsubun (begin februari) — bonen gooien om demonen te verjagen. Oni wa soto, fuku wa uchi: demonen naar buiten, geluk naar binnen. Merk de woorden soto en uchi op — precies het onderscheid uit Japanse cultuur begrijpen.
- Hinamatsuri (3 maart) — poppenfeest voor meisjes, met traploos opgestelde hofpoppen.
- Tanabata (7 juli, of augustus in sommige streken) — wensen op papierstroken aan bamboetakken.
- Shichi-go-san (november) — kinderen van zeven, vijf en drie in traditionele kleding naar de schrijn.
- Zomerfestivals (juli–augustus) — matsuri met kraampjes, vuurwerk en yukata. Dit is het moment waarop straatvoedsel wél normaal is.
En dan de bloesem: geen feestdag, geen viering, maar wel de periode die het voorjaar volledig domineert. Zie hanami: het bloesemseizoen, inclusief waar u het in Nederland kunt meemaken.
Wat dit betekent voor uw reis
| Periode | Drukte | Advies |
|---|---|---|
| 29 dec – 3 jan | Zeer hoog, veel gesloten | Alleen als u dit specifiek wilt meemaken |
| Eind maart – begin april | Zeer hoog | Bloesem, maar boek maanden vooruit |
| 29 april – 5 mei | Hoogste van het jaar | Vermijden, of op één plek blijven |
| Juni | Laag | Regenseizoen, maar rustig en goedkoop |
| Midden augustus | Zeer hoog, en heet | Vermijden |
| Oktober – november | Gemiddeld | Vaak de beste maanden |
De kalender achter de kalender
Tot 1873 volgde Japan de Chinese maankalender. Nieuwjaar viel toen niet op 1 januari maar ergens tussen eind januari en half februari — hetzelfde moment waarop China nu nog nieuwjaar viert.
De overstap op de gregoriaanse kalender in dat jaar verklaart een reeks kleine ongerijmdheden: waarom Tanabata in sommige streken in juli en in andere in augustus valt, waarom Obon geen vaste datum kent, en waarom het jaardier per jaar bij ons en in Japan niet altijd op dezelfde dag wisselt. Dat laatste rekent onze dierenriemcalculator voor u uit, inclusief de correctie voor wie in januari of februari geboren is.
Naast de westerse jaartelling gebruikt Japan nog altijd tijdperknamen: 2026 is Reiwa 8. Op formulieren, rijbewijzen en officiële documenten staat die vorm, niet het jaartal dat u kent. De tijdperkomrekenaar zet beide om, met 1873 als vast ijkpunt in de reeks.
